Epi25-03
- Przyczyna nagłej biegunki u konia w każdym wieku
- Różne serowary (S. Typhimurium, S. Abortus Equi)
- Też rola skażonej paszy i koni-nosicieli bezobjawowych
- Też młode wrażliwsze i rola stresu, a więc: transport, zwłaszcza w upały, głodówka, niepojenie, narkoza itp.
- Posmutnienie, gorączka, bóle kolkowe, wodnista biegunka, odwodnienie, ewentualnie śmierć, zwłaszcza źrebiąt, u których większa tendencja do posocznicy
- Możliwy łagodny przebieg, też przewlekły
- Leczenie: izolacja, nawadnianie[1], chemioterapeutyki zwłaszcza przy posocznicy, dezynfekcja
- Zapobieganie: unikanie stresu, eliminacja nosicieli
- Częste nosicielstwo m.in. u ludzi, konie rzadziej
- Niezwykle zróżnicowany zarazek (ponad 400 typów)
- Patogenne typy wytwarzają egzotoksyny A i B
- One: martwica nabłonka jelit; obrzęk jelita – enterocolitis
- Ale normalna flora jelitowa temu zapobiega
- Natomiast po antybiotykoterapii i innych czynnikach (?)
- Biegunki ludzi, koni (świń?, psów?)
- U koni dorosłych i źrebiąt częsta przyczyna biegunki po antybiotykach, operacjach, u hospitalizowanych itp.
- Rozpoznawanie: wykrywanie toksyny w kale testem ELISA
- Leczenie: odstawienie antybiotyku, nawadnianie doustne (z wiadra lub sondą) albo dożylne, metronidazol
- Ostra (1-3 dni), śmiertelna, biegunkowa choroba myszy laboratoryjnych z martwicą wątroby
- Clostridium piliforme (dawniej Bacillus piliformis): przetrwalniki, rosnący tylko na komórkowych podłożach
- Zarazek bytuje w przewodzie pokarmowym
- Wiele infekcji endogennych (od stresu – stłoczenie, zmiana żywienia lub po sterydach)
- Podobne zachorowania zdarzają się u królików, zajęcy, gerbili, szczurów, chomików, psów, kotów, źrebiąt i innych
- A także u ludzi z immunosupresją
- Wiek 7-14 dni
- Luźny kał, sama ustępuje
- Za mało mleka przy niedoborowym żywieniu klaczy
- Wtórne infekcje E.coli, do 2-3 tygodni życia
- Słabe źrebię, niechęć do ruchu, żółtawa wodnista biegunka
- Poprawić żywienie klaczy, a jeśli trzeba to źrebięcia:
- Witamina A, nawadnianie
- Środki zapierające (sole bizmutu – LONGISPET, pektyny – BIOPECT)
- Ewentualnie antybiotyki
- Picie gnojówki czy ścieków: sporadycznie kolki, biegunki
- Wspomagać laktację u klaczy (żywienie!)
- Zapewnić dostęp do wody, a uniemożliwić do ścieków
- Ewentualnie środki zapierające
- Do 5 m-ca żółtawa biegunka, wzdęcia po karmieniu
- Odtłuszczać mleko krowie + 500 j.m. witaminy A
- Wtedy karmić częściej a małymi porcjami
- Przez kilka posiłków rozcieńczać mleko 1:1 płynem dietetycznym (5g NaCl, 5g NaHCO3, 20g glukozy w 1 litrze wody)
- Źrebięta do 2-3 m-cy, zwykle masowo
- Brak apetytu, posmutnienie, wodniste biegunki (3-5 dni)
- Nawadnianie, środki zapierające
- Dezynfekcja, izolacja chorych od zdrowych (małe grupy)
- Brak szczepionek, a te od innych gatunków nieskuteczne
(Clostridial enterocolitis)
- Sporadycznie u źrebiąt (i dorosłych)
- Zwykle bardzo ciężkie i śmiertelne
- Głównie w pierwszym tygodniu życia, krwotoczna biegunka, kolki, nagła śmierć
- Leczenie zwykle spóźnione
- Ewentualnie szczepienie klaczy preparatami dla innych gatunków
- Martwicowe enterocolitis, głównie 1-3 dniowe źrebięta (brak jeszcze flory jelitowej?)
- Sporadycznie u źrebiąt 4-7 miesięcznych, rola stresu
- Rozrostowe zapalenie jelit
- Silna biegunka przy normalnym apetycie
- Strongyloides westeri: przy masowej inwazji biegunki w pierwszych miesiącach życia, chudnięcie
- Cryptosporidum parvum: lekka przejściowa biegunka, bardzo częsta u źrebiąt do 6 m-ca, ciężka tylko przy immunosupresji
- Strongylus sp.
- 3 -
[1] Patrz: Woda, Elektrolity, Glukoza, Aminokwasy
WeterynariaWro