Sanktuarium Krzyża Świętego w Mogile.pdf

(6172 KB) Pobierz
P R Z E W O D N I K PO OP AC T WI E OLA P I E L G R Z Y M Ó W I T URYS T
i V
>
^
y
i
SANKTUARIUM
KRZYŻA
ŚWIĘTEGO
W NOWEJ
HUCIE -
MOGILE
P rzew oanilt
po
Opactwie
Cystersów
Przewodnik opracowali
O. NIWARD KARSZNIA O. Cist.
O. KORNELIUSZ JACKIEWICZ O. Cist.
Zdjęcia
O. BERNARD KOPROWSKI O. Cist.
W
STĘP
Za zezwoleniem władzy duchownej
Kraków, 1985 r.
ISBN-83-85017-11-9
i
Polskie Towarzystwo Teologiczne
w Krakowie
Wydanie II. Oddano do składania w marcu 1984,
Druk ukończono w październiku 1985.
Nakład 10.000+32 egz.
Ark. wyd. 3,5. Ark. druk. 4
L-16 (2014)
Zam. nr 3216.
a Kraków, ul. Mikołajska 13
Drukarnia Z
Irzew od n ik „ S an ktu ariu m K rzy ża Ś w ię te g o ” m a słu ­
żyć p ielg rz y m o m i tu ry stom p rz y b y w a ją cy m d o
k o ścio ła i klasz toru O jców C y stersów w M og ile-N ow ej
H ucie. Z aw iera on k r ó tk ą h isto rię p ow stan ia n aszeg o
za k o n u oraz d z ie je o p a ctw a m o g ils k ie g o w raz z je g o
z a b y tk a m i. C y stersi p rzez sw oją różn orod n ą d z ia ła l­
n ość p o d e jm o w a n ą w d zied zin ie d u c h o w e j i m a te ­
r ia ln e j o d eg ra li w ażn ą rolę w h istorii oraz ku ltu rz e
p o ls k ie j.
K o ś ció ł w M oglie m a c h a r a k te r p ie lg rz y m k o w o -
od p u sto w y i stan ow i zn an e w P o lsce S an ktu ariu m
K rzy ża Ś w ięteg o , d o k tó r e g o od w ie k ó w p r z y b y w a ­
ją liczn i p ielg rzy m i.
P atrząc na W izeru n ek U krzy ż ow a n eg o Z b a w ic ie ­
la sły n ą ceg o ła sk a m i, z e c h c ie jm y się w m y śleć
w zn a k K rzy ża w p isan y w n asze ży cie, w nasz
tru d p racy , w n asze p ow ołan ie rod zin n e i z a w o d o ­
w e. N iech On n am b ęd zie z n a k ie m n ad ziei i z w y ­
cięstw a.
P rz ew o d n ik w y d a je m y d la u p am iętn ien ia p ie l­
g rzy m ki O jca św. J a n a P aw ła II d o S an ktu ariu m
K rzy ża Ś w ięteg o w M og ile-N ow ej H ucie
—
9 c z e r w ­
ca 1979 r.
N iech on ja k n a jle p ie j w y p ełn ia s w o je p rzez n a­
czen ie i p oz osta n ie m iłą p a m ią tk ą z O pactw a M o­
g ilskieg o.
N iech k s ią ż k a -p a m ią tk a z p ielg rz y m k i d o S a n k tu ­
ariu m p oz osta n ie n ad al w r ę k a c h i p rzy czy n ia się
do rozu m ien ia i m iłości C h ry stu so w eg o K rzyża.
O jcow ie C y stersi
fT
POCZĄTEK ZAKONU CYSTERSÓW
owstanie zakonu cystersów wiąże się ściśle
z rozwojem ruchu odnowy w Kościele w X I
wieku, ożywianej dzięki tęsknocie za Bogiem
i pragnieniem realizowania ideałów nakreślo­
nych w Regule św. Benedykta. Jedną z takich
prób odnowy podjęła grupa benedyktynów na
czele ze św. Robertem, Alberykiem i Stefanem.
Ona to właśnie w dzień św. Benedykta 21 mar­
ca 1098 r. opuściła macierzyste opactwo w Mo-
lesmes (czyt. Molem) i założyła nowy klasztor
w Citeaux (czyt. Syto) we Francji. Grupa ta
stworzyła nowy zakon z właściwym sobie sty­
lem życia i duchowością rozwijaną pod wpły­
wem wierności Regule benedyktyńskiej i na­
tchnieniom Ducha Świętego. Nowo powstały
zakon szybko zyskał na popularności i stał się
potężnym narzędziem odnowy
w
Kościele.
Swój niebywały rozwój zawdzięczają cystersi
św. Bernardowi, który jako 22-letni pełen
ideałów rycerz w 1112 r. wstąpił do zakonu
wraz z trzydziestoma przyjaciółmi. W trzy lata
później został opatem, czyli przełożonym no­
wego klasztoru w Clairvaux (czyt. Klerwo).
Wielki ten asceta i mistyk był gorącym czci­
cielem Ukrzyżowanego Chrystusa i Matki Bożej,
znanym kaznodzieją i reformatorem. Na ogólną
liczbę ponad 700 opactw ufundowanych w XII
i XIII wieku, 350 powstało za jego życia. Sam
założył 68 klasztorów. Zmarł w 1153 r. Zo­
stał zaliczony w poczet Doktorów Kościoła.
—
Z djęcia z refek ta rz a ilu strujące p racę cystersów
5
—
W 1119 r. opat Stefan — współzałożyciel
i prawodawca zakonu opracował wraz
z Opa­
tami nowo powstałych klasztorów pierwszy sta­
tut cystersów, nazwany „ L i s t e m m i ł o ś ć i“
— „ C a r t a c h a r i t a t i s 1.
1
Zbudowany na fundamentach miłości Boga
i bliźniego zakon działał niemal we wszystkich
krajach Europy, a także od X II wieku i w Pol­
sce, zaznaczając wyraźnie swoje miejsce w jej
historii i kulturze.
Pierwsze na naszej ziemi kościoły i klasztory
wznieśli cystersi w Jędrzejowie (1140), Łeknie
(1143), Wągrowcu, Lądzie i Obrze na Ziemi
Wielkopolskiej, w Oliwie nad Bałtykiem, w Su­
lejowie, Wąchocku, Koprzywnicy na Ziemi
Sandomierskiej, w Henrykowie, Krzeszowie, na
Dolnym Śląsku, w Parandyżu na Ziemi Lubus­
kiej, w Pelpinie na Pomorzu, w Szczyrzycu
i w Mogile na Ziemi Krakowskiej, i w wielu
innych miejscowościach. W sumie cystersi zbu­
dowali w Polsce prawie 30 klasztorów, nie li­
cząc wielu kościołów parafialnych.
Istnieje też w Europie i poza jej granicami
współczesny cystersom zakon cysterek. Pierw­
szy w Polsce klasztor tego zakonu ufundowała
w Trzebnicy i dokonała w nim swego życia
św. Jadwiga, księżna śląska, żona Henryka Bro­
datego, a matka Henryka Pobożnego, poległego
w bitwie z Tatarami pod Jegnicą w 1241 r.
Cysterki miały swe klasztory m. in. w Trzeb­
nicy, Żarnowcu, Obłoboku i Owińskach.
Po kasacji klasztorów w Polsce w X IX w.
cysterki już się nie odrodziły. Obecnie w Polsce
nie ma ich klasztorów.
Każdy ze wspomnianych klasztorów tworzył
niejako osobną historię i posiada ogromne za­
sługi w zakresie ewangelizacji, rozwoju archi­
—
tektury, sztuki i rolnictwa. Każdy z nich two­
rzył kulturę zarówno duchową, jak i material­
ną, związaną z własnym środowiskiem i sy­
tuacją społeczno-gospodarczą kraju. Świadczą
0 tym cysterskie budowle, kroniki, księgozbio­
ry, stare dokumenty wciąż na nowo odczyty­
wane i opracowywane w formie obszernych
artykułów i monografii.
Ten olbrzymi dorobek cysterskiej kultury
tylko częściowo przetrwał do naszych czasów.
W dużym stopniu zniszczyły go wojny szwedz­
kie i inne zawieruchy dziejowe. Kresem zaś
wszelkiej działalności były zabory i dekrety
kasacyjne w pierwszej połowie X IX w. W tym
okresie prawie we wszystkich klasztorach ży­
cie zakonne zamarło. Zakonników przydzielano
do diecezji, a bezcenne skarby kultury narodo­
wej, które mieściły opactwa zostały bez opieki.
Nie uległy likwidacji tylko dwa klasztory:
w Mogile i Szczyrzycu. Po drugiej wojnie
światowej z tych opactw wskrzeszono klasztor
w Jędrzejowie, Wąchocku, Henrykowie i Oli­
wie. Ponadto przejęli cystersi placówki duszpa­
sterskie w Krzeszowie w diecezji Wrocław­
skiej, Jodłowniku k. Szczyrzyca i w Trybszu
na Spiszu. Obecnie (1985 r.) w Polsce jest ok.
100 cystersów, w tym 80 kapłanów.
Cystersi należą do zakonów kontemplacyjno-
czynnych. Żyją według Reguły św. Benedykta
1 własnych konstytucji. W ciągu długiej historii
swego istnienia rozwijali różnorodną działalność
religijną i kulturalno-społeczną. Dziś w dalszym
ciągu podejmują te prace w zależności od po­
trzeb Kościoła.
Jak dawniej, tak i dziś służą cystersi ludziom,
wśród których żyją, tylko w inny sposób.
Zawsze troszczyli się o duchowe i materialne
potrzeby człowieka.
6
—

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin