Fraissinet Edouard - Japonia współczesna.pdf

(800 KB) Pobierz
JAPONIA WSPÓŁCZESNA
Fraissinet Édouard
Rozdział I.
KRAJ.
I.
Co pobudza do poznania Japonii. — Od jakiego czasu jest znaną — Przejście
Europejczyków. — Prześladowania religijne. — Jeografowie japońscy. — Podróżujący i
uczeni na Wschodzie.
Duma polityczna, interes handlowy, chciwa wiedzy ciekawość, cechująca narody
nienasycone w krainie umysłowych podbojów, to są pobudki wzmagające zwróconą uwagę
ku odległym krainom.
Dziedzina Hiszpanów i Portugalczyków nie poszła w zatracenie na jednej i drugiej
półkuli. W Indyach zaś Anglia niemal z dniem każdym rozszerza się i umacnia na lądzie
stałym, gdzie jej współzawodniczka ustąpić musiała pierwszeństwa, przestając na
władaniu. wyspami. Handel wschodni, tak niegdyś ograniczony w Chinach, dziś coraz
rozleglejszym się staje. Handel zaś z Japonią, przedstawia nam nadzwyczajne zjawisko; ta
kraina bogata, oświecona i tak pilnie uczęszczana przez wszystkie handlujące narody w
wieku XVI, została potem zaniedbaną.
Skutkiem nowo zawartych traktatów, len dziwny stan rzeczy się zmienił; nadeszła
chwila dla Europy, której celem jest usiłowanie upowszechnienia znajomości wielkiego
państwa Japonii, do którego przystęp zajmował już umysły dwóch genialnych dyplomatów,
Colberta i Ludwika XIV
.
Co się zaś tycze pewności wyobrażeń względem Japonii, poczerpnąć je możemy z
wiadomości powziętych zaledwo ku końcowi ostatniego wieku i od początku obecnego. —
Położenie jeograficzne, rozległość, a nawet prawdziwe nazwanie państwa Japońskiego,
było dla Europejczyków głęboką tajemnicą. Ich nagłe i świetne zjawienie się w dwóch
wspaniałych Japońskich stolicach, zostawiły po sobie jedyne ślady we wspomnieniach
podróżujących. Niektórzy z nich byli przykuci takim powabem tej dziedziny ognia i złota, iż
woleli ponieść śmierć, niż się ratować ucieczką. Innych, powiększej części gorliwych
badaczów i apostołów wiary Katolickej, nęciła myśl przelania krwi za religię, nęciły
boleśne obrazy męczeństwa, a nadewszystko uzbrajał w rezygnacyą widok tak potężnego
państwa, zawartego przed wyobrażeniami chrześcijańskiej oświaty.
W ostatnich to znowu czasach, znajomość z Japończykami odnowioną została.
Szkice jeograficzne trafnie określone własną ich ręką, szczęśliwym przypadkiem,
choć podstępnie, wpadły w ręce żeglarzy i topografów umiejących z lego skorzystać.
Tifsiugh, Laxmann, Braugton, de Krusenstern, Klaproth, Siebold i inni jeszcze, byli
właścicielami tych ciekawych oryginałów. Staranne badania, nauki praktyczne
upoważnionych badaczy Gora, Kingsa, Lapejrusa, Colneta, Golofttenn, Halla, Maxwella i
Ottona de Koizebu, oznaczyły dokładnie i astronomicznie, punkta główne wybrzeży
japońskich, również krajów im podległych i hołdujących. Oni to jeszcze wykryli liczne
brzegi zatoki i porty. Dzięki tym pracom żegluga ku Japonii, tak niebezpieczna niegdyś, z
dniem każdym łatwiejszą się staje.
II.
Wyspy i skały. — Ich liczba. — Wyspy główne, Ich nawania, ich gruppy. — Mile
kwadratowe powierzchni. — Nauki topograficzne krajowców. — Pochodzenie słowa:
Japonia; rozmaite jego wymawianie.
Słów kilka z topografij, statystyki, kilka szczegółów niezbędnych dla uczonego
czytelnika, ku napomnieniu faktów jeogralicznych, a śmiałą stopą wkroczym do lego raju
niezmiennych idei i rewolucyj ziemnego łona.
Trzy tysiące ośmset pięćdziesiąt wysp czyli skał ku śrzedzinie oceanu Spokojnego,
składa właściwą Japonię. Nipu, Kiusiu, Sikok, trzy te wielkie wyspy są wyspami
głównemi. Za niemi Sado, Tsusima, Aunadzi, Tanegasima, Iki, Jaksima, Oosima,
Hatsidiosima, Amaksa i Firato jako wyspy drugiego rzędu. — Przyrodzenie uformowało
gromady licznych wysepek, które to gromady Japończycy mianują imieniem wyspy tej,
która z nich największa.
Pomiędzy temi gruppami są: Oki, Goto, Kosiki. Nanasima i t. d. nie licząc wielkiej
liczby wysepek Yedso, Kurylskich południowych, Kunisari i Sikotanu które Rossyanie
bliżej sąsiadujący nazy-
wają Kaunaszir i Tszykoton stanowią, z Yetorapem Uropem południe Kraftu (bo
północ należy do Rossyi), gromady Monia (Bonia) i wyspy czynszowe Linkiu, — to są
przynależnoście polityczne i jeograficzne Japonii. Zatem panowanie synow słońca, zajmuje
wielką przestrzeń ziemi i morza, klimat urozmaicony i we wszystko obfitujący. Japonia
zajmuje na powierzchni kuli ziemskiej 25 stopni szerokości a 27 długości; ma powierzchni
mil kw: *) 390, 025.
Przypuszczenia jeograficzne niedawnemi jeszcze czasy lak były niepewne, iż jako
dowod przytaczamy że sam Malte-Brun przypuszczał 16, 000 mil kw: powierzchni w
przestrzeni państwa Japońskiego. Ale jeografowie teraźniejsi fundując się w części na
kartach Roberta, w części na kartach Braugktona, Arrowsmitha i Kruzensterna, oznaczają
słusznie jej przestrzeń w 12, 570 milach kw: tylko.
Od lat piędziesięciu, krajowcy więcej oznajomieni z naszemi naukami, wydoskonalili
plany swoje, a obliczyli i oznaczyli z należytą pewnością płaszczyznę wielkich wysp i
zmierzyli jeszcze ich obwody. Co więcej, podziwiamy jako probkę ich cierpliwości i
akuratności, że przedstawili w dokładnym rysunku wszystkie swoje wyspy większe i małe,
wszystkie góry i skały swego archipelagu. Na domiar doskonałości prac swoich, wskazali
rozległość stosunkową swoich wysp, pomimo częstych zmian wulkanicznych; nie usunęli
się wcale przed trudnościami, aby dać wyobrażenie najdokładniejsze wielkich wzburzeń
geologicznych, których widownią bywają te miejsca.
Mieszkańcy tej promieniejącej oazy morskiej, dają jej nazwisko Uipon czyli Niphon;
ale to ostatnie pochodzenie, należy prawie wyłącznie do poezyi i wymowy. Co do
etymologii właściwie tak się rzecz ma:
Nitri znaczy słońce, Phon znaczy początek, czyli kolebka rodu. Przez połączenie tych
dwóch wyrazów, według prawidła mowy krajowej, utworzyło się dawniejsze nazwanie
Niphon a nowsze Nipon, to znaczy
wschód słońca.
To ostatnie miano nie jest prawdziwie
japońskie; ono pochodzi z dyaleklu chińskiego, który wraz z pismem został tam
wprowadzonym, i z niego to mandaryni Niebieskiego-Państwa utworzyli nazwanie Shipen,
Anglicy
Japan
(wymawiaj Diepen) holeudrzy
Japan
(wymawiaj Japonn), Francuzi
Japon,
my zaś Japonią nazywamy.
*) Od 123 — 23, do 150 — 50' długości wschodniej a od 24 — 16 do 50-stopnia
blizko szerokości północnej.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin